Suyun altında 5 dakika tuttum, ağrı azaldı, devam etmem gerek mi?

Evet — 20 dakika kuralı ısı dağıtmak içindir, ağrı için değil. 5 dakikada ağrı azalsa da yanık derinleşmesi 20 dakikada azalır. Mümkünse tam 20 dakika su altında tutun.

Çocuğum kaynar suyla yandı, hastane ne kadar acil?

Çocukta %5'ten büyük yanık veya 2.derece üzeri ise hemen 112. Küçük 1.derece yanık (eli, kolu, %2-3) — su tedavisi sonrası evde takip edilebilir, ama 24 saatte iyileşme yoksa doktor.

Tüm yazılar

Pratik6 dk

Yanıklarda ilk 10 dakika — soğuk su, bekleyiş ve evde yapılan klasik hatalar

Yanığa diş macunu, yoğurt, salça? Hayır. Bilimsel olarak doğru: 20 dakika 15-25 °C su. Yanık derecesine göre ne yapılır?

Mehmet Mesut YILMAZ·24 Nisan 2026

Yanık, ev kazaları arasında çocuk ölümlerinin en sık ikinci sebebi. Yanlış uygulanan 'evde tedaviler' ise yanık derecesini yükselterek skar dokusu, enfeksiyon ve uzun iyileşme süresine yol açar. Doğru ilkyardım son 30 yılda değişmedi: 15-25 °C akar suyla 20 dakika.

Yanık dereceleri: 1.DERECE — yalnız epiderm; kızarıklık, ağrı, su toplaması yok (örn. güneş yanığı). 2.DERECE — epiderm + dermis; içi sıvı dolu kabarcıklar, çok ağrılı. 3.DERECE — tam kalınlık; deri beyaz, kömürleşmiş veya derin sarı, sinir uçları yandığı için PARADOKS olarak ağrı yoktur. 4.DERECE — kas, kemik dahil. 3 ve 4. derece her zaman hastane gerektirir.

Doğru ilkyardım sırası: 1) Tehlike kaynağını uzaklaştırın — kişiyi ateşten çekin, sıcak sıvıdan uzaklaştırın, kimyasalı bol suyla yıkayın. Yanıyorsa 'STOP, DROP, ROLL' (dur, yere yat, yuvarlan) öğretin. 2) Yanık bölgesini 15-25 °C akar SUYUN ALTINDA 20 DAKİKA tutun. Buz veya buzlu su kullanmayın — vazokonstriksiyon yanığı derinleştirir. 3) Yanan giysileri kesip çıkarın AMA cilde yapışmışsa zorlamadan etrafından kesin. 4) Takıları (yüzük, saat) şişme öncesi çıkarın. 5) Yanık üzerini steril gazlı bezle örtün. Saran bandajı sıkı yapmayın.

ASLA YAPMAYIN: diş macunu (alkalin, yanığı derinleştirir), yoğurt (bakteri kaynağı, enfeksiyon), zeytinyağı, salça, yumurta akı, tereyağı (hepsi 'yağı yağ söndürmez' prensibinin tam tersi — ısıyı tutar, enfeksiyon ekler), patates / domates dilimi (mit), buz (vazokonstriksiyon = doku ölümü). Kabarcıkları DELMEYİN — vücudun doğal koruyucusu, enfeksiyon barikatıdır. Ağrı kesici (parasetamol/ibuprofen) verilebilir.

Hastaneye SEVK gereken durumlar: %10'dan büyük yüzey alanı (avuç içi = %1 hesabı), 3.derece veya derin 2.derece yanık, yüz/el/ayak/genital bölge yanığı, elektrik veya kimyasal yanık, çocuk veya yaşlıda %5'ten büyük yanık, yanık birlikte solunum yolu hasarı (yangın yutma, ses kısıklığı). 112 acil sevk yapar — büyük yanık merkezleri ülkemizde sınırlıdır.

Sıkça sorulanlar

Suyun altında 5 dakika tuttum, ağrı azaldı, devam etmem gerek mi?: Evet — 20 dakika kuralı ısı dağıtmak içindir, ağrı için değil. 5 dakikada ağrı azalsa da yanık derinleşmesi 20 dakikada azalır. Mümkünse tam 20 dakika su altında tutun.
Çocuğum kaynar suyla yandı, hastane ne kadar acil?: Çocukta %5'ten büyük yanık veya 2.derece üzeri ise hemen 112. Küçük 1.derece yanık (eli, kolu, %2-3) — su tedavisi sonrası evde takip edilebilir, ama 24 saatte iyileşme yoksa doktor.